تغییرات اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی ۱۴۰۴؛ نکات مهم شرکتها
تغییرات اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی ۱۴۰۴ چیست؟
اظهارنامه عملکرد یکی از مهمترین تکالیف مالیاتی شرکتهاست و اطلاعاتی مانند درآمدها، هزینهها و نتیجه عملکرد مالی شرکت در آن اعلام میشود. اما در عملکرد سال ۱۴۰۴، موضوع فقط تکمیل و ارسال اظهارنامه نیست.
با گسترش استفاده از سامانه مؤدیان و صورتحسابهای الکترونیکی، هماهنگی میان اطلاعات اظهارنامه، دفاتر، صورتهای مالی و اطلاعات ثبتشده در سامانههای مالیاتی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
به همین دلیل، شرکتها هنگام تنظیم اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ باید علاوه بر اطلاعات حسابداری، وضعیت اطلاعات مالیاتی خود را نیز بررسی کنند.
در این مقاله مهمترین تغییرات و نکاتی را بررسی میکنیم که مدیران و حسابداران شرکتها باید هنگام تهیه اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی ۱۴۰۴ در نظر داشته باشند.
اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی شامل چه شرکتهایی میشود؟
اشخاص حقوقی مشمول قانون مالیاتهای مستقیم، از جمله انواع شرکتها و مؤسسات، در صورت وجود تکلیف قانونی باید اظهارنامه عملکرد خود را ارائه کنند.
شرکتهای سهامی، با مسئولیت محدود، تضامنی، تعاونی و سایر اشخاص حقوقی مشمول، باید عملکرد مالی خود را مطابق مقررات گزارش کنند.
نکته مهم این است که نداشتن سود یا حتی زیانده بودن شرکت، بهتنهایی باعث حذف تکلیف ارسال اظهارنامه نمیشود.
شرکتی که در یک سال مالی زیان کرده نیز باید عملکرد واقعی خود را مطابق مقررات و اسناد و مدارک موجود در اظهارنامه منعکس کند.
مهمترین تغییرات و نکات اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی ۱۴۰۴
۱. اهمیت بیشتر سامانه مؤدیان در اظهارنامه عملکرد
یکی از مهمترین تحولات نظام مالیاتی کشور، استفاده گستردهتر از اطلاعات سامانه مؤدیان و صورتحسابهای الکترونیکی است.
برای شرکتها، این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اطلاعات خرید و فروش و صورتحسابهای الکترونیکی میتوانند در بررسی وضعیت مالیاتی آنها مورد توجه قرار گیرند.
بنابراین هنگام تنظیم اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴، بهتر است اطلاعات ثبتشده در سامانه مؤدیان با اطلاعات موجود در سیستم حسابداری و دفاتر شرکت تطبیق داده شود.
اگر اختلافی وجود دارد، شرکت باید بتواند علت آن را مشخص و مستند کند.
برای مثال، ممکن است فروش ثبتشده در دفاتر با اطلاعات صورتحسابهای الکترونیکی یکسان نباشد. این اختلاف میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، اما بهتر است پیش از ارسال اظهارنامه بررسی و مستند شود.
۲. هماهنگی اظهارنامه با صورتهای مالی اهمیت بیشتری دارد
اظهارنامه عملکرد نباید جدا از صورتهای مالی و دفاتر شرکت تهیه شود.
اطلاعاتی مانند:
- درآمد و فروش
- هزینهها
- موجودی کالا
- داراییها
- بدهیها
- حسابهای دریافتنی
- حسابهای پرداختنی
- سود یا زیان
باید با دفاتر و صورتهای مالی شرکت هماهنگ باشند.
هرگونه اختلاف میان این اطلاعات میتواند در زمان رسیدگی مالیاتی نیاز به توضیح و ارائه مدارک ایجاد کند.
به همین دلیل، یکی از مهمترین اقدامات پیش از ارسال اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴، کنترل و تطبیق صورتهای مالی با اطلاعات اظهارنامه است.
۳. بررسی هزینههای قابل قبول مالیاتی ضروری است
یکی دیگر از نکات مهم در تنظیم اظهارنامه عملکرد شرکتها، بررسی هزینههای قابل قبول مالیاتی است.
هر هزینهای که در حسابداری شرکت ثبت شده، الزاماً از نظر مالیاتی قابل قبول نیست.
هزینهها باید مطابق مقررات، مستند و مرتبط با فعالیت شرکت باشند.
بنابراین پیش از ارسال اظهارنامه بهتر است مواردی مانند هزینه حقوق، اجاره، خرید، حملونقل، خدمات، تعمیرات، استهلاک، تبلیغات و سایر هزینههای مهم شرکت بررسی شوند.
این بررسی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است شرکت در صورتهای مالی خود سود یا زیان مشخصی داشته باشد، اما پس از بررسی مالیاتی هزینهها، نتیجه محاسبات مالیاتی متفاوت شود.
۴. ارتباط اظهارنامه عملکرد با مالیات بر ارزش افزوده
اطلاعات فروش و خرید شرکت در بخشهای مختلف پرونده مالیاتی مورد استفاده قرار میگیرد.
به همین دلیل، یکی از کنترلهای مهم قبل از ارسال اظهارنامه عملکرد، بررسی اطلاعات مربوط به مالیات بر ارزش افزوده است.
اگر اطلاعات فروش شرکت در اظهارنامه عملکرد با اطلاعات مربوط به دورههای ارزش افزوده اختلاف داشته باشد، باید علت آن مشخص باشد.
برای مثال، ممکن است تفاوت مربوط به زمان شناسایی یک معامله، نوع معامله یا ماهیت خاص یک فعالیت باشد؛ اما بهتر است این موضوع پیش از ارسال اظهارنامه بررسی و در صورت نیاز مستند شود.
۵. گردش حسابهای بانکی شرکت را نادیده نگیرید
حسابهای بانکی مرتبط با فعالیت شرکت نیز یکی از منابع مهم اطلاعات مالی هستند.
البته تمام مبالغی که وارد حساب شرکت میشوند الزاماً درآمد محسوب نمیشوند.
ممکن است مبلغی مربوط به دریافت وام، انتقال وجه بین حسابهای شرکت، برگشت وجه، دریافت ودیعه یا سایر عملیات مالی باشد.
اما شرکت باید بتواند ماهیت واقعی این تراکنشها را با اسناد و مدارک مناسب اثبات کند.
بنابراین کنترل حسابهای بانکی قبل از ارسال اظهارنامه میتواند به شناسایی مغایرتهای احتمالی و آمادهسازی مدارک مورد نیاز کمک کند.
آیا شرکت زیانده هم باید اظهارنامه عملکرد ارسال کند؟
بله. زیانده بودن شرکت بهتنهایی به معنی عدم نیاز به ارسال اظهارنامه عملکرد نیست.
اگر شرکت طبق مقررات مشمول ارائه اظهارنامه باشد، باید عملکرد مالی خود را مطابق اطلاعات واقعی و اسناد و مدارک موجود گزارش کند؛ حتی اگر نتیجه نهایی عملکرد شرکت زیان باشد.
البته باید میان زیان حسابداری و زیان قابل قبول مالیاتی تفاوت قائل شد.
برای مثال، اگر شرکت در حسابداری خود ۳ میلیارد تومان زیان ثبت کرده باشد، اما بخشی از هزینههای آن از نظر مالیاتی قابل قبول نباشد، ممکن است نتیجه محاسبات مالیاتی با زیان ثبتشده در صورتهای مالی متفاوت باشد.
به همین دلیل، شرکتهای زیانده نیز باید اظهارنامه خود را با دقت و بر اساس اسناد و مدارک تنظیم کنند.

مهلت ارسال اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی ۱۴۰۴
مطابق ماده ۱۱۰ قانون مالیاتهای مستقیم، اشخاص حقوقی باید اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان خود را حداکثر تا چهار ماه پس از پایان سال مالیاتی تسلیم کنند. برای شرکتهایی که سال مالی آنها در پایان اسفند ۱۴۰۴ به پایان رسیده است، مهلت قانونی عادی ارسال اظهارنامه تا پایان تیر ۱۴۰۵ خواهد بود.
با این حال، برای اظهارنامههای مالیاتی عملکرد سال ۱۴۰۴، مهلت تسلیم اظهارنامههای مشمول تمدید تا پایان شهریور ۱۴۰۵ اعلام شده است. بنابراین شرکتهایی که هنوز اظهارنامه خود را ارسال نکردهاند، باید مهلت نهایی اعلامشده را در نظر بگیرند و ارسال اظهارنامه را به روزهای پایانی موکول نکنند.
نکته مهم این است که حتی با وجود تمدید مهلت، بهتر است شرکتها بررسی دفاتر، صورتهای مالی، اطلاعات سامانه مؤدیان، صورتحسابهای الکترونیکی و سایر اطلاعات مالیاتی را از قبل انجام دهند تا در روزهای پایانی با مغایرت یا نقص اطلاعات مواجه نشوند.
آیا اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ فقط برای شرکتهای سودده اهمیت دارد؟
خیر.
هم شرکتهای سودده و هم شرکتهای زیانده باید تکالیف مالیاتی خود را مطابق مقررات انجام دهند.
برای شرکت سودده، محاسبه صحیح درآمد مشمول مالیات و بررسی هزینههای قابل قبول اهمیت دارد.
برای شرکت زیانده نیز اثبات و مستندسازی زیان اهمیت زیادی دارد.
در هر دو حالت، اظهارنامه باید بر اساس اطلاعات واقعی، دفاتر و اسناد شرکت تنظیم شود.
مهمترین اشتباهات شرکتها در اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴
برخی از اشتباهات رایج در اظهارنامه عملکرد میتوانند ریسک مالیاتی شرکت را افزایش دهند.
ثبت نکردن کامل درآمدها
کاهش یا حذف بخشی از درآمدهای واقعی شرکت میتواند در زمان تطبیق اطلاعات مشکل ایجاد کند.
بیتوجهی به سامانه مؤدیان
اطلاعات سامانه مؤدیان باید در کنار دفاتر و سیستم حسابداری بررسی شود.
ثبت تمام هزینهها بدون بررسی
هر هزینه حسابداری الزاماً هزینه قابل قبول مالیاتی نیست و باید از نظر مستندات و شرایط پذیرش مالیاتی بررسی شود.
ارسال اظهارنامه بدون کنترل نهایی
اظهارنامه باید قبل از ارسال با صورتهای مالی، دفاتر و سایر اطلاعات مالیاتی شرکت تطبیق داده شود.
موکول کردن کار به روزهای پایانی
کمبود زمان ممکن است باعث شود مغایرتها یا خطاهای مالی قبل از ارسال شناسایی و اصلاح نشوند.
شرکتها قبل از ارسال اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ چه مواردی را بررسی کنند؟
یک بررسی نهایی میتواند شامل این موارد باشد:
- تطبیق فروش و درآمد با دفاتر
- بررسی صورتحسابهای الکترونیکی
- کنترل اطلاعات سامانه مؤدیان
- بررسی هزینههای قابل قبول
- تطبیق اطلاعات ارزش افزوده
- کنترل گردش حسابهای بانکی
- بررسی ترازنامه و صورت سود و زیان
- بررسی زیان سنواتی، در صورت وجود
- تطبیق اظهارنامه با سوابق مالیاتی سالهای قبل
- کنترل نهایی اطلاعات پیش از ارسال
این کنترلها به شرکت کمک میکنند پیش از ارسال اظهارنامه، مغایرتهای احتمالی را شناسایی و در صورت امکان مستند یا اصلاح کنند.
آیا تغییرات اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ به معنی افزایش مالیات شرکتهاست؟
لزوماً خیر.
افزایش استفاده از اطلاعات الکترونیکی و سامانه مؤدیان بیشتر به معنای افزایش امکان تطبیق و کنترل اطلاعات مالیاتی است و بهخودیخود به معنی افزایش مالیات همه شرکتها نیست.
اگر شرکت اطلاعات مالی خود را بهصورت واقعی ثبت کرده، اسناد و مدارک لازم را نگهداری کرده و تکالیف مالیاتی خود را بهدرستی انجام داده باشد، این موضوع لزوماً به معنی افزایش مالیات آن نیست.
اما اگر میان اطلاعات اظهارنامه، دفاتر، صورتحسابهای الکترونیکی، ارزش افزوده یا سایر اطلاعات مالی شرکت مغایرت وجود داشته باشد، ممکن است در فرآیند بررسی و رسیدگی نیاز به ارائه توضیح و مدارک ایجاد شود.
جمعبندی
مهمترین نکته درباره اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی ۱۴۰۴ این است که اظهارنامه نباید جدا از سایر اطلاعات مالی شرکت تنظیم شود.
شرکتها باید هنگام تهیه اظهارنامه، اطلاعات دفاتر و صورتهای مالی را با اطلاعات سامانه مؤدیان، صورتحسابهای الکترونیکی، اطلاعات ارزش افزوده و حسابهای بانکی مرتبط بررسی و تطبیق کنند.
همچنین زیانده بودن شرکت به معنی عدم نیاز به انجام تکالیف مالیاتی نیست و هزینههای ثبتشده نیز باید از نظر قابلیت پذیرش مالیاتی بررسی شوند.
در نهایت، اظهارنامهای که بر اساس اطلاعات واقعی، مستند و هماهنگ با سوابق مالی شرکت تنظیم شده باشد، میتواند ریسک مغایرت و مشکلات احتمالی در فرآیند رسیدگی مالیاتی را کاهش دهد.
اگر شرکت شما برای تنظیم اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ نیاز به بررسی اطلاعات مالی، صورتهای مالی، هزینههای قابل قبول یا تطبیق اطلاعات مالیاتی دارد، استفاده از خدمات تخصصی حسابداری و مالیاتی میتواند از خطاهای پرهزینه جلوگیری کند. بیانگران در زمینه تنظیم اظهارنامه عملکرد و خدمات حسابداری و مالیاتی شرکتها در کنار شماست.
اشتراک گزاری:
ارائه دهنده جامع ترین خدمات مالی و مالیاتی